StockWatch

Banki zawiodły na całej linii. Swoich właścicieli rozczarowały bardzo złymi wynikami bez nadziei na szybką poprawę, polski rząd zawiodły przez zakiszenie gotówki pochodzącej z lokat polskich obywateli (a może nawet wysłanie jej do swoich zagranicznych właścicieli), a klientów zawiodły najbardziej – odwracając się od nich wtedy, kiedy właśnie uderzył kryzys. Teraz banki to zło konieczne i zarazem wróg publiczny, którego uwielbiamy nienawidzieć.

Ta sytuacja nie utrzyma się długo. Czekają nas albo masowe fuzje i powstanie megabanków, albo ich nacjonalizacja. Przeczytaj co się już dzieje w bankowości i co jeszcze może się stać.

Straty banków biorą się z tego samego źrodła, skąd ich niedawne przeogromne zyski: z modelu biznesowego opartego na tanim pieniądzu masowo pożyczanym pod luźne zabezpieczenia. Tłuste wyniki i sute premie rozleniwiły bankowców oraz przyzwyczaiły ich do dobrobytu. Gdy tylko zaczęło dziać się gorzej, oni nie widząc powagi sytuacji i realnego zagrożenia, krótkoterminowymi ruchami dążyli do utrzymania status quo: przerzucając zwiększone koszty na klientów.

 Zwiastunem fatalnych wyników sektora bankowego jest raport BRE Banku, który mimo wielu zabiegów upiększających nie jest w stanie ukryć faktu, że w IV kwartale 2008 r. bank poniósł stratę, a trendy są nadal niekorzystne i perspektyw brak. Sprawdź wyniki i wskaźniki BRE.

W sytuacji kryzysu finansowego, który przez długi czas utrzymywał się poza granicami Polski, a do nas dotarł w postaci załamania się kursu złotego, banki nie sprawdziły się zupełnie. Zawiodły pokładane w nich zaufanie. Jednocześnie na jaw zaczęły wychodzić praktyki, niektóre stosowane dyskretnie od wielu lat, a niektóre całkiem świeże, które są dowodem na całkowity upadek wartości etycznych tego biznesu, a także nieskuteczność nadzoru: 

1. Rabunkowa eksploatacja portfeli klientów na niekorzystnych spreadach walutowych, głównie w ramach spłat kredytów we frankach, ale także przy zwykłych przewalutowaniach, jak również przy rozliczaniu kart płatniczych używanych za granicą.

2. Nierzetelne oferty lokat o bardzo wysokim oprocentowaniu dochodzącym do 10 proc., z zawoalowanymi rzeczywistymi warunkami, na przykład że dotyczy połowy wkładu, albo że działa tylko przez trzy miesiące.

3. Sprzedaż wiązana, na przykład ubezpieczenia kredytu mieszkaniowego, które jak się okazuje w praktyce, nie zabezpiecza przed utratą możliwości jego spłaty.

4. Dowolne ustalanie oprocentowania kredytów mieszkaniowych na swoją korzyść, w oderwaniu od zmian w oficjalnym koszcie pieniądza wynikającym ze zmian stóp procentowych.

5. Wciskanie klientom ryzykownych produktów nie dopasowanych ani do ich potrzeb, ani do profilu ryzyka – czy były to jednostki funduszy sprzedawane masowo przez „osobistych doradców” odbiorcom indywidualnym, czy opcje walutowe i swapy odsetek walutowych, na które złapano tysiące firm.

6. Przepompowywanie pieniędzy do zagranicznych właścicieli w celu ratowania bardziej dotkniętych „central”, które kryzys uderzył wcześniej i mocniej.

7. Nierzetelna komunikacja z rynkiem w sytuacji kryzysu, który jako pierwszy dotknął klientów kredytowych – zostali zostawieni sami sobie.
 

Co ciekawe, podobne praktyki budziły zainteresowanie Sejmu i UOKiKu już w 2006 roku. Nic się jednak nie stało dopóki nie uderzył kryzys odbierając bankom zyski. Na naszych oczach w sposób jednoznaczny zbankrutowały fundamenty biznesu bankowego, czyli zaufanie – do „wieloletniej tradycji”, „światowych instytucji finansowych” i „wyższych sfer finansjery”, a także zwykłej uczciwości. Bankowiec początku XXI okazał się tanim cwaniaczkiem, chowającym się za marmurowym słupem. Cień kładzie się na całym sektorze, choć sprawiła go niewielka grupa właścicieli i top managementu, to skutki poniosą wszyscy jego pracownicy.